Gdańskie Miniatury: Dzielnice: Sobieszewo

WYSPA SOBIESZEWSKA – PTASI RAJ
Nasze miasto ma w swoich granicach niezwykłą dzielnicę. Na jej terenie znajduje się
niewiele bloków, a większość jej powierzchni zajmują plaże i lasy. To największa dzielnica
Gdańska, o powierzchni ponad 35 kilometrów kwadratowych. Mowa oczywiście o Wyspie
Sobieszewskiej, dzielnicy położonej na wschód od centrum miasta, w ramionach Wisły,
nad Zatoką Gdańską.
Wyspę Sobieszewską znacie na pewno z letnich wycieczek. To tu znajdują się jedne
z najczystszych i wciąż niezatłoczonych plaż na Pomorzu. Postanowiliśmy, że dla odmiany,
zaprosimy Was tu zimą. Ze względu na krótki o tej porze roku dzień oraz znaczne odległości
na Wyspie Sobieszewskiej, proponujemy skróconą wersję trasy po tej dzielnicy.
W grudniu polecamy wycieczkę na Wyspę Sobieszewską, jedną z zaledwie kilku wysp
w Polsce, która pod względem wielkości jest 3. obok Wolin i Uznam, wyspą w naszym kraju.
O jej unikatowym charakterze świadczy nie tylko odległość od centrum Gdańska, zaledwie
15 km, wspaniałe walory turystyczno – przyrodnicze, ale także fakt, że miejsce to jest
wynikiem ingerencji człowieka w siły przyrody. Wyspa powstała dokładnie 31 marca 1895r.
przez wykonanie 7 km przekopu Wisły miedzy dzisiejszym Gdańskiem Świbno
a miejscowością Mikoszewo. Projekt został wykonany na polecenie samego cesarza Niemiec
Wilhelma II, pod zwierzchnictwem którego znajdował się wówczas Gdańsk.
Cała uroczystość dla przyszłych pokoleń tak została upamiętniona w kronikach miejskich…
„… promienie słoneczne oświetlały ostatnie lody, które przez stare ujście Wisły w Górkach
spływały do morza […] Na najwyższym wzniesieniu wydmy w Nickelswalde (Mikoszewo)
zbudowano prowizoryczny domek, […] służący jako schronienie pana nadprezydenta i jego
świty […] Wokół na usypanym pagórku zgromadził się tłum ludzi. Na początku stali różni
prominenci, dalej zwykli ludzie. Pięknie wypolerowany i ozdobiony kwiatami szpadel został
wręczony nadprezydentowi Gosslerowi, aby ten dokonał uroczystego przebicia nowego ujścia
Wisły. Ze słowami: Błogosławię to wielkie dzieło prowincji zachodniopruskiej, nadprezydent
uczynił pierwszy sztych szpadlem, po czym uniósł go w górę, co tłum przyjął z wielkim
entuzjazmem […] Najpierw powoli, leniwie zaczął płynąc strumień wody przez uczyniony
otwór […] Napór wody z minuty na minutę stawał się coraz większy […] Po upływie pół
godziny metrowej wysokości fale przelewały się w miejscu gdzie poprzednio stali goście…”.
(Nocny, str.191-192, 2008).
W ten sposób Wyspa Sobieszewska uzyskała swój dzisiejszy kształt. Jednak pierwszym
krokiem do jej powstania stało się utworzenie w 1840r. we wsi Górki nowego, naturalnego
ujścia największej polskiej rzeki, które zostało później opisane przez wybitnego geografa
Wincentego Pola: „…Noc była straszna i ciemna. Z dala już szumiały wody na zatorze, i kry
się tarły o gwizdały przykro […] W tej chwili poczęła kra pękać i strzelać […] A równocześnie
rozległ się straszny huk i szum w powietrzu , jak gdyby się cała ziemia trzęsła […] Ale kra
przerwała mierzeje w najwęższym jej pasie. Po kilkunastu minutach wyniosła nas
gwałtowność powodzi na otwarte morze…”. (Pol, str.141-144, 1989).

Organizatorzy: Instytut Kultury Miejskiej, Miasto Gdańsk
2013-2021 Miniatury Gdańskie